Szetając z kłamliwym licem

Dla większości tubylców mentalna mapa dzielnicy Shuto Orizari ogranicza się do przestrzeni handlowej. Praktycznie całe Skopje ubiera się wszak w Szutce, gdzie możesz znaleźć importowane głównie z Turcji wszelkie kolory, kształty i rozmiary odzieży i obuwia, wśród których krzyczą Lacosta, Nike, Adidas i niezastąpione D&G. Oprócz jęków mody za kilkaset denarów można tam kupić kolczyki i bransoletki, kosmetyki, trochę naczyń, filmy i płyty z muzyką, w tym z lokalnych wytwórni. A wszystko „so popust”, znaczy okazyjnie, po przecenie.

Mało kto zapuszcza się w boczne uliczki Szutki, gdzie obok niewielkich sklepów, piekarni i baraków stoją wille i restauracje, kafejki internetowe i kawiarnie, a życie wprost tętni, także nocą.

„…na dyskotekę do Szutki?? …” wyraz twarzy rozmówcy zdradza chwilowe podejrzenia w stosunku do mojej psychicznej stabilności. A jednak Romowie nie znikają z powierzchni świata po zamknięciu straganów, a ich egzystencja nie ogranicza się do grupy dzieci i kalek proszących o pieniądze na Plosztad, w centrum Skopje.

Youth in Real Action w Barze

Mimo rozterek (autobusowa joga, opłata za trening itp) zdecydowałam pojechać na trening do Baru. Spóźniona jeden dzień z powodu wodnej kampanii, wieczorem 23 kwietnia wsiadłam do autokaru jadącego do Podgoricy. Stamtąd pociąg do Baru (po ponad godzinnym oczekiwaniu gdyż standardowo się spóźnił) i około 9 byłam już w hotelu Monegro. W podróży poznałam Wiktorię, Macedonkę z organizacji Blue Sky (poza nią z Mk byliśmy ja i Adam – dobry przykład macedońskiej różnorodności tożsamościowej;))

nowe mieszkanie i góra wulkaniczna

W ostatnią sobotę marca, na dwa dni przed wyjazdem na trening do Ohrydu przeprowadziłam się do nowego mieszkania. Decyzja o przeprowadzce narodziła się w Sarajevie, a jej korzenie – poza innymi czynnikami – są francuskie. Kreaktiv i dom na Probisztipskiej zostały poddane francuskiej inwazji;) Na poczatku lutego w Skopje wylądowała Kelly, dwudziestojedno letnia Francuzka znająca po angielsku „hello” i nic więcej. Pokoje na Probisztipskiej zapełniły się do końca, włącznie z salonem zamieszkałym przez kotkę Beatrice. Już wtedy wiadomo było, że pod koniec marca i w kwietniu przyjadą dwie kolejne dziewczęta z kraju win i serów i Dragan&Dragan rozpoczęli poszukiwania mieszkania w Skopje.

Pomysł, by do mieszkania przeprowadziły się: ja i Kelly, pojawił się w jacuzzi w sarajewskim hotelu Hollywood. Miał uchronić dwie nowe wolontariuszki od alienacji, pomóc w językowej asymilacji Kelly a dla mnie osobiście oznaczał możliwość zmiany, nowej energii i ruchu, potrzebnych po trzech miesiącach.

Gjorce fotograficznie

Wykorzystując chwilowe uziemieni,  dodaję zdjęć kilka – z przechadzki na dzień przed wyjazdem do Sarajeva: Gjorce, Karpos 4 i Centar.

Medycyna w Skopje; homeopatia kroplówki.

Wiosenna pogoda i pracoholizm nie sprzyjają; dobrze, że ubezpieczająca nas Axa płaci za wszelkie terapie (w tym psycholog, jeśli trzeba). Dzisiejsza wizyta u lekarki pozbawiła mnie ponad 10 % miesięcznych denarów, a zapowiada się więcej. Piszę o tym nie w celu wyżalania się internetowego, lecz by podzielić się spostrzeżeniami z zakresu “antropologia medyczna”

Hitovska muzika w Saem

Czasem odwiedzam różne miejsca w Skopje tylko dlatego, że  jestem po prostu ciekawa, kto do nich przychodzi  i “jak to wygląda”. Hiperciekawość prowadząca mnie w przestrzenie, jakich raczej nie odwiedziłabym w Polsce wychodząc po prostu z założenia że to “nie mój klimat”.

I tak oto po bokserskim meczu zawędrowałam do Saem, na imprezę Greatest Hits 3: najlepsi DJ-e Skopscy do rana (http://www.clubbersguide.com.mk/events.php?m=details&id=1224 ) Saem to duża hala gdzieś w połowie drogi między dworcem a hotelem Continental. Zaskoczyło mnie, że na bramce nikt nie sprawdzał dowodów ani torebek; rozglądając się dookoła miałam wrażenie, że ponad połowa bawiących się na imprezie nie ma skończonych 18-tu lat, a gdy o 3 rano wychodziłam do domu, żurka jeszcze trwała. Nikt nie pytał o wiek także przy barze.

Dzień Drzewa i warsztaty eko

O ile mnie pamięć nie myli, po raz pierwszy wprowadzono w Dzień Drzewa w zeszłym roku. Macedońska przyroda potrzebuje społecznego zaangażowania na każdy możliwy sposób:) Część wolontariuszy ze znajomych organizacji wyruszyła dziś by posadzić nowe drzewa w różnych częściach Macedonii, niektózy sprzątali Skopje, a moja Ekogrupa poświęciła przedpołudnie na działalności artystycznej zwanej “trash-art”. Mając do dyspozycji plastikowe butelki, kartonowe i plastikowe pudełka, pojemniki po jajkach, stare gazety i klej z mąki i wody, próbowaliśmy stworzyć rzeczy ładne i mniej lub bardziej użyteczne. Nie spodziewałam się tak dużej frekwencji; mimo iż jest sobota, na moje warsztaty przyszło około 30 dzieci.

Sarajevo on-arrival

On-arrival training to jeden ze stopni wolontariackiego wtajemniczenia; poprzyjazdowe szkolenie ma na celu wyposażenie nas w informacje i narzędzia przetrwania na wolontariacie a także zapoznanie z innymi osobami pracującymi na Bałkanach.

Podróż ze Skopje do Sarajeva zajęła nam około 14 godzin, bezpośrednim autobusem jadącym dwa razy w tygodniu za cenę 50 EUR w jedną stronę; w Sarajevie byłyśmy przed południem, Kelly, Gosia, Marga, Arnhildur i ja. Tak jak w większości miast które widziałam na Bałkanach, przestrzeni dodają góry, dzięki którym nawet wśród najbardziej szareych budynków znajdujesz miejsce na oddech. Gdyby Skopje było płaskie, widok murów i betonu byłby dużo trudniejszy do zniesienia.

Une mesoj shqip me endje!

Mirmbrema! W reszcie zaczęłam naukę albańskiego. Mimo iż znajomość tego języka nie jest popularna wśród Macedończyków, kilka skopskich szkół oferuje kursy. Dragan i Dragan chcieli mnie zapisać do jednej z takich szkół, gdyż, jak stwierdzili, prywatne lekcje są bardzo drogie. W szkole, za 1000 den miesięcznie masz zajęcia dwa razy w tygodniu, po czterech miesiącach certyfikat… po pierwszych zajęciach na które poszłam, zdecydowałam jednak poszukać czegoś sama. Grupa duża – 11 osób, a na czwartej z kolei lekcji ćwiczono czytanie alfabetu i wyrazów. Dotarło do mnie, jak dużą przeszkodą w nauce języków bardziej skomplikowanych fonetycznie jest prostota i bezpośredniość macedońskiej cyrylicy. Poza tym wyjazdy – szkolenia, seminaria itp… suma sumarum, lepiej prywatnie raz w tygodniu, niż szkoła.

Wierząc w skuteczność poszukiwania u źródeł, postanowiłam popytać na Bit Pazaarze (przy okazji kupiłam kawałek błyszczącej tkaniny, którą zastąpiłam szpitalną firankę). W najbardziej albańskiej części jest mały narożny sklepik z tkaninami, chustami i perfumami, w którym często kupujemy mały szklany zapach sprowadzany z Arabii Saudyjskiej. Prowadzi go dwóch starszych muzułmanów, brodatych i zaczapkowanych, z których jeden zawsze wita nas „dzieńdobry”. W tym właśnie sklepiku dostałam numer telefonu do kuzynki jednego z nich i mając wyobrażenie przykrytej chustą starszej kobiety umówiłam się z nią na spotkanie.

Tetovo

Krajobraz nabiera nowych barw gdy nasycą go wspomnienia; dzisiejsze bycie w Tetovie dotykało kilku przestrzeni, gdy w miejscu “teraz” pojawiały się słowa – obrazy przeszłych dni. Nasz salon na Probistipskiej przez prawie 3 noce gościł trzy Polki, z których jedna była przez osiem miesięcy wolontariuszką w Tetovie. Kiedy szliśmy na Kale, razem z nią dotykaliśmy ścieżek, które już dawno zakrył kurz.