Vodici

Dziś w Macedonii dzień wolny od pracy, jest święto „Vodici” (in. Bogojavlenje). To dzień upamiętniający ochrzczenie Chrystusa przez Jana Chrzciciela w rzece Jordan, u nas (wg. Gregoriańskiego kalendarza) przypadający na 7 stycznia.  Tego dnia (tj. 19.01) w Macedonii w praktycznie wszystkich zasiedlonych miejscach, gdzie jest jakaś duża woda (rzeka, jezioro, staw), duchowny wrzuca do wody rytualny krzyż a grupa mężczyzn (jeszcze nie słyszałam by robiła to kobieta), skacze do wody by wyłowić krzyż. Ten, komu się to uda, zdobędzie jednocześnie szczęście na cały rok. Jeśli chodzi o płeć skaczących, nie udało mi się dowiedzieć, czy jest ona ograniczona do męskiej na mocy jakiejś reguły, czy po prostu tak się przyjęło. Podobno grupa śmiałków składa się co roku z praktycznie tych samych osób; trzeba być zahartowanym, by skoczyć do rzeki przy 3 stopniach ciepła. Zgłaszać należy się wcześniej, by przejść badania lekarskie kwalifikujące do konkurowania o krzyż.

Jedna z największych w Macedonii imprez tego dnia odbywa się w Ohrydzie (polecam zajrzeć na http://vodici.org );w tym roku oczekuje się tam około 30 tysięcy gości-widzów a do skakanie po krzyż zgłosiło się ponad 400 młodych. Świętem jest także w Ohrydzie jutrzejszy 20 stycznia, który jest „dniem pstrąga” i rozpoczyna okres połowu ryb. W Skopje centrum wydarzeń na Vodici jest Kamen Most, choć osobne rzucanie krzyża jest w każdej dzielnicy.

Nowy rozdział już wkrótce: o EVS i kombinacjach wizowych

Spośród wszystkich Macedończyków, jakich poznałam, dwie grupy doświadczyły licznych podróży zagranicznych: tancerze i tancerki oraz osoby związane z NGO-sami. Ze świecą można szukać w Skopje szkół salsy, tanga, tańca brzucha czy dancehall; za to sporo młodych ludzi już od dziecka tańczy oro, czyli ludowe tańce macedońskie. Oro jest prestiżowe: jest w końcu macedońskie, i umożliwia udział w turnee w kraju a nawet za granicą. Nic więc dziwnego, że w prawie każdej większej miejscowści jest lokalna grupa; o ile nie znam żadnej osoby zawodowo tańczącej mazurka, znam kilkanaście tancerek i tancerzy oro.

Ta druga furtka dla młodych ludzi, którą można wymknąć się poza granice państwa i zobaczyć inny kawałek Europy to NGO-sy, które w Skopje i w całej Macedonii powstają jak grzyby po deszczu. Działania w NGO-sie mają charakter nie tylko lokalny: mimo że Macedonia nie jest w Unii Europejskiej, może korzystać z funduszy UE jako kraj kandydujący lub współpracując z krajem partnerskim. Szereg międzynarodowych szkoleń, seminariów i projektów oferuje program Youth in Action (http://www.mlodziez.org.pl/), a dzięki wyrozumiałości unijnej młodzieżą jest się do 30-go roku życia Multi-kulti, nauka poprzez zabawę, rozwój dzięki doświadczeniu kontaktu z „innymi” … to hasła-wytrychy w UE.

Przechodząc do sedna: przedwczoraj podpisałam cyrograf pieczętujący kolejny wyjazd do Macedonii. Korzystając ze szczodrości UE, będę wolontariuszką EVS pracującą dla stowarzyszenia cre-act-ive w Skopje.